Punkt Zero: Pusty pokój. Prolog

Po latach praktykowania kultury dotarłam do punktu zero. Nie do nowego rozdziału, tylko do miejsca, w którym kończy się uprzejmość. Kończy się wiara, że wystarczy pracować, być lojalną, wdzięczną, wystarczająco profesjonalną, żeby system oddał cokolwiek poza kolejnym zadaniem. Punkt zero to moment, w którym przestaję udawać, że to jest pomyłka albo tylko trudny okres. To jest konstrukcja. Nie mam już nic do stracenia, bo straty są wpisane w tę grę od początku. Czas, zdrowie, godność, relacje, możliwość odpoczynku — kultura bierze to wszystko jako koszt produkcji i nazywa to pasją. W punkcie zero przestaję tę nazwę powtarzać. Nie jestem pewna, czy mogę cokolwiek zyskać, bo zysk jest tu najczęściej formą łaski: przyznawanej, odbieranej, warunkowej. Nie chcę łaski, chcę warunków. Zostało mi doświadczenie — nie jako życiorys do sprzedaży, tylko jako twardy materiał. Wiedza o tym, jak działa odmowa, jak działa selekcja, jak działa wstyd jako narzędzie dyscypliny. Jak działa język jakości i standardów, kiedy ma cię uciszyć. Jak działa obietnica widzialności, która w praktyce oznacza: bądź widzialna, ale w sposób kontrolowany; bądź polityczna, ale w sposób strawny; bądź szczera, ale tylko tak, żeby nie zagrozić nikomu ważnemu. To nie jest wyłącznie moje doświadczenie. To coś, co od dawna krąży w naszym obiegu jak nieoficjalna wiedza: między koleżankami, osobami koleżeńskimi, w relacjach, które podtrzymują nas bardziej niż instytucje. Rozpoznajemy to po pierwszym zdaniu, po tym samym napięciu w gardle, po tym, że rozmowa zaczyna się niby o projekcie, a po chwili schodzi na koszty, granice, na to, co przemilczane, bo nie wypada. Od lat mówimy o tym szeptem. Szept jest strategią. Szept jest samoobroną. Szept jest formą przetrwania w polu, w którym reputacja działa jak waluta, a szczerość bywa karana szybciej niż przemoc. Szeptem można nazwać rzeczy po imieniu i jeszcze nie zapłacić od razu ceny. Ale nie chcę już dłużej trzymać tego w szeptach. Siadamy więc w pustym pokoju