Lauren Berlant

Lauren Berlant (ur. 31 października 1957 w Filadelfii; zm. 28 czerwca 2021 w Chicago) — amerykańska teoretyczka kultury, queer studies i teorii afektu, związana przez niemal cztery dekady z University of Chicago, gdzie zajmowała stanowisko George M. Pullman Distinguished Service Professor w Department of English Language and Literature. Prace Berlant należą do najważniejszych współczesnych analiz intymności, obywatelstwa, przywiązania, pragnienia, kryzysu codzienności i fantazji „dobrego życia”. Najważniejszą książką Berlant pozostaje *Cruel Optimism* (2011), jedna z kluczowych prac zwrotu afektywnego. Jej centralne pojęcie — **okrutny optymizm** — opisuje relację, w której coś, czego pragniemy, jednocześnie blokuje nasz rozkwit. Może to być miłość, kariera, rodzina, twórczość, polityka, praca, uznanie, fantazja awansu społecznego albo szerzej: obietnica „dobrego życia”. Berlant nie potępia przywiązania. Pokazuje raczej, że ludzie trwają przy obietnicach nie dlatego, że są naiwni, lecz dlatego, że te obietnice organizują samo przetrwanie. ### Wprowadzenie: przywiązanie do tego, co podtrzymuje i niszczy Punktem wyjścia Berlant jest pytanie o to, dlaczego ludzie pozostają przywiązani do form życia, które nie działają. Dlaczego wracają do miłości, która ich wyniszcza, pracy, która odbiera ciało, polityki, która ich zdradza, kariery, która nie daje stabilności, albo fantazji dobrego życia, która coraz wyraźniej się rozpada? Odpowiedź Berlant nie jest psychologiczna. Nie chodzi o indywidualną słabość, toksyczne wybory ani brak samoświadomości. Okrutny optymizm jest strukturą relacji między podmiotem a obietnicą. Ludzie przywiązują się do obiektów, ponieważ te obiekty niosą „skupiska obietnic”: bezpieczeństwa, bycia widzianą osobą, miłości, sensu, uznania, przynależności, awansu, przyszłości i możliwości życia, które „dodaje się do czegoś”. Okrucieństwo pojawia się wtedy, gdy obiekt, który miał umożliwić życie, zaczyna je blokować. ### Biografia intelektualna Lauren Berlant urodziła się w Filadelfii i dorastała w Penn Valley. Ukończyła Oberlin College, następnie studiowała na Cornell University, gdzie uzyskała tytuł magistra i doktorat. Od 1984 roku pracowała na University of Chicago. Berlant należy do pokolenia teoretycznego, które przekształciło amerykańską humanistykę po zwrocie poststrukturalistycznym, feministycznym, queerowym i kulturowym. Prace Berlant łączą analizę literatury, filmu, kultury popularnej, polityki, obywatelstwa, ekonomii emocjonalnej i codziennych form przetrwania. Ich styl jest gęsty, spekulatywny, afektywny i pojęciowo intensywny. Berlant nie opisuje świata z dystansu. Próbuje uchwycić atmosferę życia w kryzysie, zanim zostanie ona uporządkowana przez gotowe języki diagnozy. ### Trylogia narodowej sentymentalności Wczesne książki Berlant tworzą projekt, który można określić jako analizę narodowej sentymentalności. Należą do niego przede wszystkim *The Anatomy of National Fantasy* (1991), *The Queen of America Goes to Washington City* (1997) oraz *The Female Complaint* (2008). W tych pracach Berlant pokazuje, że naród nie jest wyłącznie strukturą prawną ani polityczną. Jest także fantazją afektywną: sposobem odczuwania przynależności, krzywdy, normy, rodziny, seksualności, obywatelstwa i „zwykłego życia”. Ludzie nie identyfikują się z narodem wyłącznie przez idee. Identyfikują się przez uczucia: dumę, żal, rozczarowanie, nadzieję, urazę, sentyment i poczucie, że gdzieś istnieje wspólna obietnica dobrego życia. ### Intymna sfera publiczna Jednym z najważniejszych wkładów Berlant jest pojęcie **intymnej sfery publicznej**. Oznacza ono przestrzeń, w której prywatne uczucia, cierpienia, marzenia i relacyjne fantazje zaczynają organizować wyobraźnię polityczną. Kultura popularna, poradniki, melodramaty, kobiece narracje, telewizja, romanse, media i publiczne skandale tworzą świat, w którym ludzie rozpoznają siebie jako osoby zranione, pragnące, zawiedzione albo czekające na lepsze życie. Intymność nie jest więc u Berlant przeciwieństwem polityki. Jest jednym z jej głównych nośników. To przez intymne fantazje ludzie uczą się, czego można chcieć od państwa, rodziny, pracy, miłości, rynku i własnej przyszłości. ### *The Female Complaint* W *The Female Complaint* Berlant analizuje kobiecą kulturę sentymentalną jako przestrzeń zbiorowego rozpoznania. „Skarga kobieca” nie jest tu po prostu narzekaniem ani prywatnym żalem. Jest formą komunikacji między osobami, które czują, że obietnice miłości, rodziny, pracy i uznania nie zostały spełnione. Berlant pokazuje jednak ambiwalencję tej skargi. Może ona tworzyć wspólnotę, ale może także utrwalać przywiązanie do tych samych norm, które produkują cierpienie. Kobieca kultura może dawać ulgę i język rozpoznania, a jednocześnie podtrzymywać fantazję, że wystarczy lepsza miłość, lepszy partner, lepsza rodzina albo lepsza wersja siebie, by życie wreszcie się ułożyło. ### *Cruel Optimism* *Cruel Optimism* to najważniejsza książka Berlant i jedna z najważniejszych prac teorii afektu XXI wieku. Książka opisuje historyczną sytuację, w której klasyczne obietnice liberalno-kapitalistycznego dobrego życia — stabilna praca, awans społeczny, bezpieczeństwo, rodzina, trwała intymność, obywatelska równość — przestają być osiągalne, ale nadal organizują pragnienie. Berlant analizuje świat po wycofaniu się powojennej obietnicy państwa dobrobytu i po nasileniu neoliberalnych form odpowiedzialności jednostkowej. Ludzie nadal chcą „dobrego życia”, choć warunki materialne coraz bardziej uniemożliwiają jego realizację. Dlatego trwają w przywiązaniach, które są jednocześnie podtrzymujące i niszczące. ### Okrutny optymizm **Okrutny optymizm** istnieje wtedy, gdy coś, czego pragniemy, jest przeszkodą dla naszego rozkwitu. Nie chodzi o to, że sam obiekt jest zły. Berlant podkreśla, że okrucieństwo nie jest cechą obiektu, lecz cechą relacji. Miłość może być źródłem wsparcia, ale może też stać się obiektem okrutnego optymizmu, jeśli ma udowodnić, że zasługujemy na istnienie. Praca może dawać sens, ale może też stać się okrutnie optymistyczna, jeśli obiecuje stabilność i uznanie, jednocześnie niszcząc ciało i czas. Twórczość może być miejscem wolności, ale może też wikłać w głód bycia znalezioną osobą, widzianą, idealizowaną i potwierdzoną przez cudzy wzrok. ### Przywiązanie Dla Berlant **przywiązanie** nie jest prostym wyborem emocjonalnym. Jest strukturą, która łączy osobę z obietnicą życia. Przywiązujemy się do ludzi, instytucji, form pracy, ideałów, rytuałów, platform, stylów życia i obrazów przyszłości, ponieważ dzięki nim świat wydaje się możliwy do zniesienia. Przywiązanie jest optymistyczne, bo wyprowadza nas poza siebie. Każe iść w stronę czegoś, czego sami nie możemy sobie dać: miłości, bezpieczeństwa, uznania, czułości, publiczności, historii życia, sensu. Okrutne staje się wtedy, gdy to, co miało dawać dostęp do życia, zamienia się w warunek jego uszkadzania. ### Obiekt jako węzeł obietnic Berlant używa pojęcia **obiektu** w szerokim sensie. Obiektem może być osoba, związek, jedzenie, projekt polityczny, kariera, instytucja, praca, dom, styl życia, sztuka albo fantazja dobrego życia. Obiekt nie jest ważny sam w sobie. Ważne jest to, jakie obietnice zostają do niego przywiązane. Obiekt działa jak węzeł. Gromadzi wokół siebie wyobrażenia o tym, że życie może się wreszcie „dodać do czegoś”: uzyskać formę, fabułę, sens, potwierdzenie i trwałość. Dlatego utrata obiektu bywa tak trudna. Nie tracimy tylko rzeczy albo relacji. Tracimy całą scenę możliwości. ### Fantazja **Fantazja** u Berlant nie jest prostą iluzją. Jest sceną, do której się wraca, ponieważ obiecuje korektę życia. Fantazja mówi: tym razem bliskość z tym obiektem zmieni coś we właściwy sposób. Tym razem praca przyniesie uznanie. Tym razem miłość zakończy samotność. Tym razem wystawa, książka, projekt, platforma albo publiczność sprawią, że zostanę znaleziona. Fantazja jest potrzebna, bo pozwala żyć. Ale jej powtarzalność może utrzymywać osobę w impasie. Zamiast zmieniać warunki życia, fantazja pozwala ponownie zainwestować w scenę, która już wcześniej zawiodła. ### Dobre życie Berlant pisze o **dobrym życiu** jako o historycznej fantazji. Dobre życie oznacza nie tylko prywatne szczęście. To układ obietnic: stabilna praca, bezpieczny dom, trwała para, rodzina, awans, zdrowie, przyszłość, polityczna reprezentacja, możliwość planowania i poczucie, że wysiłek prowadzi do nagrody. Problem polega na tym, że w późnym kapitalizmie ta fantazja staje się coraz mniej realistyczna. Mimo to nadal organizuje normy, wstyd, ambicje i oceny. Ludzie mierzą swoje życie wobec obietnicy, której świat już nie potrafi spełnić. ### Kryzys jako codzienność Jednym z najważniejszych pojęć Berlant jest **ordinary crisis**, czyli kryzys jako codzienność. Kryzys nie jest już wyjątkowym wydarzeniem, które rozbija normalność. Sam staje się normalnością. Życie toczy się przez ciągłą adaptację do niewystarczających warunków: zmęczenia, lęku, długu, niestabilnej pracy, samotności, wyczerpania, przeciążenia opieką i braku przyszłości. To przesunięcie jest kluczowe. Tradycyjna teoria traumy często koncentruje się na wydarzeniu wyjątkowym, które przerywa zwykły czas. Berlant interesuje raczej sytuacja, w której zwykły czas sam jest wyniszczający. Kryzys nie nadchodzi z zewnątrz. Jest atmosferą życia. ### Powolna śmierć Pojęcie **slow death**, czyli powolnej śmierci, oznacza wyniszczanie przez normalność. Nie chodzi o dramatyczną katastrofę, ale o codzienne zużywanie ciała przez warunki życia: pracę, biedę, odżywianie, stres, brak opieki, brak czasu, przemoc instytucjonalną, samotność i konieczność ciągłego radzenia sobie. Powolna śmierć jest polityczna właśnie dlatego, że wygląda jak zwykłe życie. System nie musi niszczyć ciała spektakularnie. Wystarczy, że zmusza je do trwania w warunkach, które stopniowo odbierają siły. ### Impas **Impas** jest jednym z najsubtelniejszych pojęć Berlant. Nie oznacza po prostu porażki ani blokady. To stan zawieszenia, przetrwania, radzenia sobie i niemożności przejścia dalej. Impas może być wyniszczający, ale może też mieć potencjał inwencji, jeśli zostanie rozpoznany jako wspólny stan, a nie jako prywatna awaria. Berlant opisuje impas z czułością. Nie mówi: rusz dalej, zerwij, napraw się, wybierz siebie. Pokazuje raczej, że w wielu sytuacjach nie ma prostego „dalej”. Ludzie trwają, improwizują, odsuwają katastrofę, szukają mikroprzyjemności i próbują nie rozpaść się w warunkach, których nie wybrali. ### Pragnienie Pragnienie u Berlant nie jest czystą prawdą podmiotu. Jest afektywnym ruchem ku obiektom, które obiecują coś więcej niż one same. Pragnienie często działa zanim zostanie zrozumiane. Ludzie rzucają się w relację, projekt, pracę, seks, twórczość albo politykę, żeby rozpocząć fabułę zwaną życiem. To bardzo ważne dla myślenia o przyjemności. Berlant nie redukuje pragnienia do błędu. Pragnienie jest twórcze, bo otwiera na świat. Ale jest też podatne na historyczne formy przechwycenia. Kapitalizm, instytucje, media, romantyczna miłość i rynek pracy uczą nas, w jakich obiektach szukać życia. ### Głód uznania Berlant pomaga opisać sytuację, w której osoba chce być znaleziona, zobaczona i potwierdzona, ale kultura oferuje jej destrukcyjny wybór: albo idealizacja, albo niewidzialność. W takim układzie pragnienie bycia rozpoznaną osobą łatwo splata się z pragnieniem bycia wyjątkową, wybraną, podziwianą albo wyniesioną ponad zwyczajność. Dla twórczości to szczególnie bolesne. Pisanie, sztuka, performans, obecność publiczna i praca z własnym głosem często rodzą się z pragnienia kontaktu. Ale jeśli świat odpowiada tylko logiką sukcesu albo porażki, zwyczajność zaczyna wyglądać jak katastrofa. ### Blok twórczy jako lęk przed zwyczajnością Berlant daje precyzyjny język do myślenia o bloku twórczym. Blok nie jest wyłącznie problemem dyscypliny, perfekcjonizmu albo techniki. Może być afektywną reakcją na kulturę, która uczy, że tekst, obraz, występ albo projekt mają udowodnić naszą wyjątkowość. Gdy pisanie odsłania własną przybliżoność — niedoskonałość, niezgrabność, zwyczajność, ograniczenie — pojawia się przerażenie. Nie dlatego, że tekst jest zły, lecz dlatego, że miał działać jako obietnica ocalenia przed byciem nikim. Twórczość staje się wtedy obiektem okrutnego optymizmu: ma dać życie, a zaczyna blokować życie. ### Widzialność jako obiekt przywiązania Berlant pozwala myśleć o widzialności jako o obiekcie przywiązania. Widzialność obiecuje zakończenie bólu niewidzialności. Obiecuje, że ktoś nas zobaczy, że nasze życie będzie miało formę, że praca zostanie potwierdzona, że cierpienie nie pójdzie na marne. Ale widzialność może też stać się sceną okrutnego optymizmu, jeśli uzależnia poczucie istnienia od zewnętrznego rozpoznania. W kulturze platform, mediów społecznościowych i artystycznej widzialności ten mechanizm staje się szczególnie intensywny. Publiczność, lajki, zaproszenia, wystawy, recenzje, cytowania i algorytmiczne potwierdzenie mogą zacząć działać jak obietnica życia. Problem polega na tym, że ta obietnica nigdy nie nasyca głodu do końca. ### Miłość jako fabuła życia Berlant nie odrzuca miłości. Przeciwnie — traktuje ją poważnie jako jedną z głównych form organizowania życia. Miłość obiecuje, że dzięki drugiej osobie zacznie się fabuła: życie nabierze kierunku, rozpoznania, bliskości i sensu. Ta obietnica jest piękna i niebezpieczna. Miłość staje się okrutnie optymistyczna wtedy, gdy ma potwierdzić samo prawo do istnienia. Druga osoba zostaje obciążona zadaniem udowodnienia, że życie jest warte życia. Wtedy intymność może przestać być relacją, a stać się maszyną potwierdzania osoby, która boi się zniknąć. ### Intymność Berlant rozumie **intymność** bardzo szeroko. Nie ogranicza jej do pary, seksu ani rodziny. Intymność jest praktyką budowania świata. To sposób, w jaki ludzie organizują bliskość, wzajemność, oczekiwania, zależność, troskę i wyobrażenie wspólnej przyszłości. Intymność jest też miejscem napięcia. Może być przestrzenią ulgi, ale może także ukrywać nierówność, brak wzajemności, zmęczenie, nieuważność i przemoc. Berlant interesują właśnie te rozciągnięte, niejednoznaczne intymności, w których ludzie trwają, bo relacja nadal coś obiecuje, nawet jeśli nie daje tego, czego miała dać. ### *Sex, or the Unbearable* W książce **„Sex, or the Unbearable”**, napisanej wspólnie z Lee Edelmanem, Berlant rozwija myślenie o seksie jako przestrzeni nie do końca możliwej do zniesienia. Seks nie jest tu prostą drogą do wolności ani autentyczności. Jest miejscem kontaktu z obcością drugiej osoby, z własną niestabilnością, z pragnieniem, zależnością, śmiesznością i porażką. Książka pokazuje, że erotyczność nie daje czystej wiedzy o sobie. Raczej komplikuje podmiot. Pozwala dotknąć tego, że nie jesteśmy suwerenne, przezroczyste i samowystarczalne. ### *The Hundreds* W **„The Hundreds”**, napisanej z Kathleen Stewart, Berlant zwraca się ku drobnym formom codzienności. Książka składa się z fragmentów pisanych w setkach słów lub ich wielokrotnościach. Jej metoda polega na wychwytywaniu małych scen, gestów, nastrojów, spotkań, irytacji, przejść i mikroafektów, które zwykle nie uchodzą za wydarzenia. To ważna kontynuacja *Cruel Optimism*. Jeśli kryzys stał się codziennością, trzeba umieć czytać codzienność. Nie tylko wielkie wydarzenia polityczne, ale także zmęczenie w sklepie, napięcie w rozmowie, scrollowanie, śmiech, wstyd, głód, chaos, małe naprawy i drobne czułości mówią o strukturze świata. ### *On the Inconvenience of Other People* Pośmiertnie wydane **„On the Inconvenience of Other People”** rozwija późną myśl Berlant o niewygodzie relacyjności. Inni ludzie są niewygodni, ponieważ zakłócają fantazję suwerenności. Mają własne potrzeby, rytmy, rany, projekcje, ograniczenia i obecność. Ale ta niewygoda jest także warunkiem życia społecznego. Berlant nie proponuje ucieczki od relacji. Pyta raczej, jak żyć z tym, że inni są przeszkodą i warunkiem świata jednocześnie. Relacyjność nie jest czystą harmonią. Jest ciągłą pracą znoszenia, negocjowania, dostrajania i przetrwania obok cudzej nieprzejrzystości. ### Heterotopia i równoległe przestrzenie życia W późnej pracy Berlant pojawia się ważna intuicja dotycząca heterotopii: tworzenia innych przestrzeni wewnątrz już istniejących przestrzeni. Nie chodzi o prostą rewolucję, która całkowicie zastępuje stary świat nowym. Chodzi o fałdy innego życia: praktyki, relacje, grupy, sceny i formy obecności, które powstają w środku starego porządku, choć nie całkiem się z nim zgadzają. To ważne, bo Berlant nie tworzy teorii rezygnacji. Opisuje impas, ale nie zatrzymuje się na nim. Pyta, jakie małe, boczne, kruche i niedoskonałe formy życia można budować w świecie, który nie daje gwarancji dobrego życia. ### Feel Tank Chicago Berlant współtworzyła **Feel Tank Chicago**, queerowo-feministyczną grupę teoretyczno-artystyczno-aktywistyczną, która badała polityczne znaczenie uczuć. Grupa była grą słów z „think tank”: zamiast produkować wyłącznie analizy eksperckie, miała mierzyć temperaturę afektywną ciała politycznego. Feel Tank zajmował się m.in. depresją polityczną, afektami publicznymi, performansem, aktywizmem i tym, jak uczucia krążą w życiu zbiorowym. To pokazuje ważny wymiar Berlant: teoria nie była oderwana od praktyk kolektywnych, przyjaźni, rozmowy, sceny i wspólnego eksperymentu. ### Supervalent Thought W latach 2007–2019 Berlant prowadziła blog **Supervalent Thought**. Był on miejscem roboczych notatek, konceptualnych prób, komentarzy, reakcji na politykę, media, codzienność i kulturę. Blog pokazuje sposób pracy Berlant: myślenie nie jako zamknięty system, ale jako praktykę uchwytywania atmosfery, zanim zostanie sprowadzona do gotowego pojęcia. Pojęcie **supervalence** oznacza stan, w którym obiekt przywiązania zostaje przeciążony znaczeniem. Ma unieść zbyt wiele naraz: miłość, sens, uznanie, przyszłość, przynależność, bezpieczeństwo i dowód wartości. W takiej sytuacji obiekt nie może spełnić obietnic, które zostały w nim zgromadzone. ### Jak nie spłaszczać Berlant Największe ryzyko polega na sprowadzeniu okrutnego optymizmu do poradnikowej formuły: „odejdź od tego, co cię niszczy”. Berlant nie daje prostej instrukcji wyjścia z relacji, pracy, fantazji czy formy życia. Po pierwsze, obiekt nie jest problemem sam w sobie. Problemem jest relacja do obiektu. Po drugie, porzucenie jednego obiektu nie rozwiązuje struktury, która produkuje kolejne. Po trzecie, przywiązania są cielesne, historyczne i afektywne — nie da się ich po prostu „odchcieć”. Po czwarte, Berlant nie potępia optymizmu. Interesuje ją raczej to, jak odróżniać przywiązania, które umożliwiają życie, od tych, które podtrzymują je kosztem życia. ### Znaczenie dla teorii afektu Berlant należy do kluczowych postaci teorii afektu, ponieważ pokazuje, że życie polityczne nie dzieje się wyłącznie przez idee, programy, interesy i instytucje. Dzieje się także przez nastroje, przywiązania, fantazje, zmęczenie, nadzieję, rozczarowanie, wstyd, pragnienie i poczucie, że jakoś trzeba przetrwać. Teoria afektu u Berlant nie jest dodatkiem do polityki. Jest sposobem rozumienia polityki tam, gdzie ludzie jeszcze nie mają języka dla własnego stanu, ale już czują, że świat nie działa. ### Główne pojęcia **Okrutny optymizm** — relacja, w której coś, czego pragniemy, blokuje nasz rozkwit. **Przywiązanie** — strukturalna relacja z obietnicą życia, sensu, uznania, przynależności albo przyszłości. **Obiekt** — węzeł obietnic; osoba, rzecz, idea, projekt, instytucja albo fantazja, wokół której organizuje się pragnienie. **Dobre życie** — fantazja stabilności, wzajemności, bezpieczeństwa, awansu, intymności i sensu, coraz trudniejsza do zrealizowania w późnym kapitalizmie. **Fantazja** — scena powrotu, w której bliskość obiektu ma „tym razem” zmienić życie we właściwy sposób. **Impas** — stan zawieszenia, przetrwania i radzenia sobie bez jasnego przejścia dalej. **Kryzys jako codzienność** — sytuacja, w której kryzys przestaje być wyjątkiem, a staje się zwykłą formą życia. **Powolna śmierć** — wyniszczanie ciał przez normalne warunki pracy, konsumpcji, stresu, biedy i braku opieki. **Intymna sfera publiczna** — przestrzeń, w której prywatne uczucia i fantazje stają się formami publicznej identyfikacji. **Supervalence** — przeciążenie obiektu przywiązania nadmiarem znaczeń i oczekiwań. **Głód uznania** — pragnienie bycia znalezioną osobą, które może splatać się z pragnieniem idealizacji i stać się obiektem okrutnego optymizmu. ### Główne publikacje | Rok | Tytuł | Znaczenie | |---|---|---| | 1991 | *The Anatomy of National Fantasy: Hawthorne, Utopia, and Everyday Life* | Pierwsza część projektu o narodowej fantazji, obywatelstwie i codzienności. | | 1997 | *The Queen of America Goes to Washington City: Essays on Sex and Citizenship* | Książka o seksie, obywatelstwie, polityce i intymnej sferze publicznej. | | 1998 | *Intimacy* | Redagowany numer / projekt wokół intymności jako formy budowania świata. | | 2008 | *The Female Complaint: The Unfinished Business of Sentimentality in American Culture* | Analiza kobiecej kultury sentymentalnej, skargi, fantazji i intymnych publiczności. | | 2011 | *Cruel Optimism* | Najważniejsza książka Berlant; teoria okrutnego optymizmu, impasu, kryzysu codzienności i fantazji dobrego życia. | | 2012 | *Desire/Love* | Krótka praca o pragnieniu, miłości i relacyjnych formach życia. | | 2014 | *Sex, or the Unbearable* | Książka napisana z Lee Edelmanem o seksie, negatywności, relacyjności i nieznośności intymnego kontaktu. | | 2019 | *The Hundreds* | Książka napisana z Kathleen Stewart; eksperymentalna metoda zapisu codziennych afektów. | | 2022 | *On the Inconvenience of Other People* | Pośmiertna książka o niewygodzie innych osób, relacyjności, zakłóceniu i formach współistnienia. | ### Znaczenie Znaczenie Lauren Berlant polega na stworzeniu jednego z najprecyzyjniejszych języków opisu życia w późnym kapitalizmie: życia, które trwa w kryzysie, szuka przyjemności w obietnicach, przywiązuje się do niespełnialnych form dobrego życia i nie może łatwo porzucić tego, co je rani, ponieważ właśnie to często pozwala mu przetrwać. Najważniejszy wkład Berlant nie polega na prostym powiedzeniu, że nasze marzenia są złudne. Ta myśl jest subtelniejsza i bardziej czuła. Ludzie potrzebują przywiązań. Potrzebują fantazji, miłości, pracy, polityki, publiczności, scen i obietnic. Problem zaczyna się wtedy, gdy obiekty tych przywiązań zostają przeciążone zadaniem ocalenia życia, którego same nie mogą ocalić. Berlant pozostaje jedną z najważniejszych postaci dla teorii afektu, queer studies i krytyki neoliberalnej codzienności, ponieważ pozwala mówić o stanach zbyt zwykłych, by uchodziły za kryzys, i zbyt bolesnych, by traktować je jako zwykłość. Wyczerpanie, głód uznania, przywiązanie do pracy, pragnienie bycia znalezioną osobą, miłość jako fabuła życia, blok twórczy i fantazja dobrego życia nie są u Berlant prywatnymi problemami. Są afektywnymi formami historii.